
Een leegstaande kerk transformeren tot een bruisend dorpshart. In Etten is het gelukt. Veertien vrijwilligers verenigden zich in de Stichting Erfgoed Martinuskerk Etten, vormden hieruit een bestuur van vier leden en maakten mogelijk dat het Multifunctioneel en Cultureel Centrum Etten (MECC) het daglicht zag. Dankzij hun inzet heeft het dorp een plek terug waar ontmoeting, cultuur en verenigingsleven samenkomen.
Met de sloop van zalencentrum Köster verloren veel (muzikale) Ettense verenigingen hun onderkomen. En juist die verenigingen vormen de sociale lijm van het dorp. Zonder verenigingen verdwijnt de verbinding tussen inwoners. En zonder verbinding verdwijnt ook de leefbaarheid. Tegenover het voormalige zalencentrum stond echter al jaren een leeg kerkgebouw: de Sint Martinuskerk, gebouwd naar een ontwerp van Joseph Cuypers in 1923 in Amsterdamse stijl, rijk aan verhalen en beeldbepalend voor Etten. Veertien dorpsbewoners besloten hun schouders eronder te zetten. Wat begon als een idee, groeide uit tot een ambitieus herbestemmingsproject waar vier jaar lang alle vrije tijd aan besteed is. Het initiatief komt volledig uit het dorp zelf en wordt breed gedragen door verenigingen en de 1.500 inwoners.
Slim verbouwd, met behoud van erfgoed
Het uitgangspunt was helder: het kerkgebouw moest behouden blijven, maar wel toekomstbestendig worden. Een van de grootste uitdagingen was het energieverbruik. Een complete kerk verwarmen is simpelweg onbetaalbaar. De oplossing werd gevonden in een duurzame, geïsoleerde ‘box’ die in het middenschip van de kerk is gebouwd.
Wie nu de kerk binnenloopt, ziet twee gebogen trappen – waarvan de treden zijn gemaakt van oude kerkbanken – die naar de nieuwe kern van het gebouw leiden. Via een centrale entree kom je langs twee toiletblokken en vervolgens in een multifunctionele zaal. Deze ruimte is doordeweeks vrijwel volledig in gebruik door de Ettense verenigingen.Hier kunnen verenigingen repeteren, vinden feesten plaats en zijn optredens mogelijk. Er zijn twee bars, afgewerkt met elementen van de oorspronkelijke kerkbanken. Er is gekozen voor een duurzaam exploitatiemodel: twee jonge lokale ondernemers verzorgen de horeca. Hierdoor worden maatschappelijke activiteiten gecombineerd met economische vitaliteit.
Meerdere functies onder één dak
Het MECC biedt nu onderdak aan een breed scala aan activiteiten. Het dak van de ‘box’ fungeert als podium. Het is bereikbaar via trappen en een lift. Hier is ruimte voor exposities, lezingen en kleinschalige optredens. Er is in het MECC ook ruimte voor dagbesteding, evenementen en uitvaarten. Er is een mortuarium en de Mariakapel kan worden gebruikt voor condoleances, maar ook voor vergaderingen en bijeenkomsten.
LEADER maakt kwaliteitsslag mogelijk
Voor de verdere professionalisering van het MECC is bij LEADER ondersteuning aangevraagd voor een geluids- en lichtinstallatiedie geschikt is voor dit soort ruimtes en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan. Het is mogelijk om een koor of band te laten optreden, maar ook om een lezing te houden die goed verstaanbaar is, zonder galm. Etten kent veel grote muziekverenigingen, waaronder de harmonie en het 100-man tellende Ettens mannenkoor. Zij vinden in de kerk hun nieuwe repetitie- en optreedruimte.
Dankzij de LEADER-bijdrage wordt het mogelijk om het erfgoed én de nieuwe functies optimaal tot hun recht te laten komen. De moderne, energiezuinige ledverlichting accentueert de authentieke elementen en schilderingen – die gemaakt zijn door kunstschilder Wijnand Geraedts – van de kerk, terwijl de geluidsinstallatie zorgt voor kwaliteit en flexibiliteit.
Toekomstbestendig dorpshart
Met het MECC heeft Etten niet alleen een gebouw terug, maar vooral een plek waar ontmoeting, cultuur en gemeenschapszin samenkomen. Een project voor en door het dorp – en een inspirerend voorbeeld van hoe erfgoed, vrijwilligerskracht en LEADER-subsidie samen kunnen bouwen aan de leefbaarheid van het platteland.
| Regio | Oude IJsselstreek |
|---|---|
| Locatie | Etten |
| Initiatiefnemer | Stichting Erfgoed Martinuskerk Etten |
| Website | https://www.stichtingeme.nl/ |
| Stadium | afgerond |
| Totale kosten | |
| Subsidie Leader | € 80.000,- |
| Datum | 2025 |
